Otyłość i depresja

W Polsce na otyłość choruje około 9 milionów dorosłych osób. Jest to choroba, która pociąga za sobą liczne powikłania zdrowotne, w tym także psychiczne. Szacuje się, że aż 40% osób cierpiących na otyłość doświadcza lub doświadczyło w przeszłości depresji lub zaburzeń lękowych.

Jakie czynniki odpowiadają za współwystępowanie otyłości i depresji?

• Zaburzenia czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) – odpowiedzialnej za reakcje na stres i regulację hormonów. W przypadku otyłości i depresji dochodzi do nieprawidłowości w przekaźnictwie serotoninergicznym, noradrenergicznym i dopaminergicznym.
• Współwystępowanie z innymi schorzeniami – takimi jak zaburzenia jedzenia (np. bulimia) oraz pewnymi chorobami somatycznymi. U osób z otyłością i depresją często obserwuje się choroby takie jak niedokrwienna choroba serca, nadciśnienie tętnicze oraz cukrzycę typu 2.

Co jest przyczyną, a co skutkiem?

Liczne badania wskazują, że osoby z nadmiernym BMI są bardziej podatne na rozwój zaburzeń depresyjnych. Choroba otyłościowa często wiąże się z obniżoną samooceną, poczuciem wstydu, winy oraz brakiem akceptacji własnego ciała. Te trudności w postrzeganiu siebie bywają nie tylko wynikiem wewnętrznych przekonań, ale również nasilane przez negatywne reakcje otoczenia. Osoby z diagnozą otyłości regularnie spotykają się z wykluczeniem społecznym i stygmatyzacją, co prowadzi do izolacji i pogłębia poczucie osamotnienia. W efekcie mogą wystąpić trudności w codziennym funkcjonowaniu, jak i nasilające się objawy depresyjne. Ryzyko rozwoju depresji rośnie wraz ze spadkiem poczucia własnej wartości.

W przypadku, gdy depresja pojawia się jako pierwsza, osoby dotknięte nią mogą szukać ukojenia w jedzeniu. Objadając się, sięgają po wysokokaloryczne pokarmy, bogate w cukry i tłuszcze, które stymulują układ nagrody w mózgu, wywołując chwilową ulgę. Niestety, ten mechanizm, zwany emocjonalnym jedzeniem, prowadzi do spożywania nadmiernych ilości kalorii, co w dłuższym czasie skutkuje przybieraniem na wadze i rozwojem otyłości. Inna przyczyna rozwoju otyłości u osób z depresją to efekty uboczne stosowania leków przeciwdepresyjnych, takich jak trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i inhibitory MAO, które mogą powodować zmiany w metabolizmie i zwiększenie apetytu.

Konsekwencje współistnienia depresji i otyłości

Do głównych konsekwencji współwystępowania depresji i otyłości należy:

• Pogłębianie się objawów depresyjnych.
• Obciążenie zdrowotne.
• Trudności we współpracy pacjenta z lekarzem.
• Większe ryzyko utraty pracy.
• Izolacja społeczna.
• Myśli samobójcze.

Depresja i otyłość – wzajemne napędzanie się

Depresja i otyłość mają tendencję do wzajemnego napędzania się, tworząc błędne koło. Skuteczne leczenie depresji może zapobiec pogłębianiu się otyłości i odwrotnie.

Objawy depresji

Depresja manifestuje się różnorodnymi objawami, które mogą się różnić w zależności od osoby. Oto najczęstsze objawy, które mogą wskazywać na obecność depresji:

• Obniżony nastrój, stałe odczuwanie smutku i przygnębienia.
• Irytacja i drażliwość.
• Utrata zainteresowania, zobojętnienie, brak wiary w siebie.
• Problemy ze snem.
• Poczucie bezsilności, bezsensu życia.
• Chęć izolacji.
• Myśli samobójcze.
• Problemy z pamięcią i koncentracją.
• Zaburzenia apetytu – brak apetytu lub nadmierne objadanie się.

Kiedy warto szukać pomocy?

Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia, nie zwlekaj – sięgnij po pomoc. Depresja i otyłość to poważne problemy, które wymagają kompleksowego podejścia i wsparcia profesjonalistów.